Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Basiret
البصيرة
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Hakikati ve sonuçları iç kavrayışla fark edip ayırt edebilme yetisi.
Hi̇dâyetDalâletRüşdSirât-I Müstakîm
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Sırf görmeden farklı olarak delil ve anlamı nüfuz ederek kavrama yönü taşır.
Önlediği karışma: Basiret kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Bilgi / idrak | Sırf görmeden farklı olarak delil ve anlamı nüfuz ederek kavrama yönü taşır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: البصيرة |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kardeş anlamla karşılaştırılır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; genel anlam ile ayırt edici özellik ayrılmış, yakın kavramlarla karışmayı azaltacak sınır korunmuştur.