Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Haram
الحرام
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Dinî bakımdan yapılması veya kullanılması yasaklanan şey ya da davranış.
Helâl ve HaramḤrḤramHak
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Mekruhtan farklı olarak yasaklayıcılığı daha kesin olan normatif sınırı ifade eder.
Önlediği karışma: Haram kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Hüküm / hukuk | Mekruhtan farklı olarak yasaklayıcılığı daha kesin olan normatif sınırı ifade eder. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الحرام |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kardeş anlamla karşılaştırılır |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; genel anlam ile ayırt edici özellik ayrılmış, yakın kavramlarla karışmayı azaltacak sınır korunmuştur.