Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Helâl ve Haram
الحلال والحرام
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Helâl ve Haram, Kur’an’daki Helâl, Haram, Şüpheli, Vera‘, Kazanç gibi başlıkların ortak anlam alanını ve aralarındaki ilişkiyi birlikte izlemek için kullanılan üst düzey bir kavram kümesidir.
HelâlHaramKazanç ve Geçim ÂdâbıSöz ve İletişim
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Bu kümenin özgün özelliği, Helâl, Haram, Şüpheli, Vera‘, Kazanç kavramlarını tek bir eşanlamlılık altında eritmeden ortak bağlamlarını ve ayrım noktalarını görünür kılmasıdır.
Önlediği karışma: Helâl ve Haram kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Kur’an semantik alanı / üst kavram ailesi | Bu kümenin özgün özelliği, Helâl, Haram, Şüpheli, Vera‘, Kazanç kavramlarını tek bir eşanlamlılık altında eritmeden ortak bağlamlarını ve ayrım noktalarını görünür kılmasıdır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الحلال والحرام |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | kümenin alt alanı |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; küme başlığı alt kavramlardan hiçbirine indirgenmeden, aralarındaki ilişkiyi öğretmek üzere korunmuştur.