Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — İhsan
الإحسان
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Bir işi iyi ve güzel biçimde yapmak, başkasına iyilik ve lütufta bulunmak ve davranışa üstün nitelik kazandırmaktır.
TakvâİhlâsAdâletRahmet
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
İhsan; Allah’a kulluğu O’nun kişiyi gördüğü bilinciyle güzelleştirmek ve bu yüksek iç niteliği insanlara karşı iyilik, lütuf ve güzel davranış olarak ortaya koymaktır.
Önlediği karışma: İhsan kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | İyilik / güzel eylem / kulluk niteliği | İhsan; Allah’a kulluğu O’nun kişiyi gördüğü bilinciyle güzelleştirmek ve bu yüksek iç niteliği insanlara karşı iyilik, lütuf ve güzel davranış olarak ortaya koymaktır. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: الإحسان |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | niteliği yükseltir |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Evet; tanım ihsanın hem kulluk kalitesi hem iyilik boyutunu birlikte korur.