Algısal Değişmezlik (ADÇ) Kartı — Sbyl
سبيل
GENEL TANIM · GENELLEME KURALI
Sbyl (سبيل), Kur’an’la ilgili semantik kaynaklarda bağımsız bir kavram/düğüm olarak izlenen bir terimdir. Bu kart terimi, ayet bağlamı ve kaynak ilişkileri içinde öğretilebilir bir anlam birimi olarak ele alır.
Abn SbylTsbyḥLylSevâü’S-Sebîl
ÖZGÜN ÖZELLİK (Özgün DNA / Ayırt Edici Özellik)
Sbyl için ayırt edici ölçüt, Arapça biçiminin (سبيل) kendi bağlamındaki kullanımlarının benzer yazımlı veya aynı kökten gelen başka ifadelerle özdeşleştirilmeden izlenmesidir.
Önlediği karışma: Sbyl kavramının yakın/aynı köklü kullanımlarla ölçütsüz biçimde eşitlenmesi.
GENEL TANIM ↔ ÖZGÜN ÖZELLİK
| Ölçüt | Genel | Özgün özellik |
|---|---|---|
| Anlam alanı | Kur’an semantik kavramı | Sbyl için ayırt edici ölçüt, Arapça biçiminin (سبيل) kendi bağlamındaki kullanımlarının benzer yazımlı veya aynı kökten gelen başka ifadelerle özdeşleştirilmeden izlenmesidir. |
| Kaynak çapası | Kur’an’daki kullanım ve kaynak sınıflandırması | Arapça biçim: سبيل |
| Kardeşten ayrım | Yakın kavramlarla aynı semantik çevrede bulunabilir. | aynı kaynak alanında ilişkilidir |
KAVRAM YANILGISI (Yanlış / Eksik Tanım Uyarısı)
- Kavram yalnız Latin/Türkçe ada bakılarak tanımlanmamalı; Arapça biçim ve ayet bağlamı birlikte kontrol edilmelidir.
- Yakın kavramlar eşanlamlı kabul edilmemeli; özgün özellik ve bağlam farkı korunmalıdır.
ÖZ DENETİM
Kaynak kimliği ve Kur’an çapası korunmuştur. Düşük güvenli QA Ontology kayıtlarında klasik ıstılah sınırı ikinci semantik kontrolde daha da keskinleştirilebilir.